T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
… Defterdarlığı
Gelir Kanunları KDV-ÖTV Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-39044742-130[Özelge]-1719515
25.12.2025
Konu
:
BSMV İşlemlerinde Mahsup Uygulaması Hk.
… ÖDEME KURULUŞU HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİNE
İlgi
:
… tarihli … evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, şirketinizin ilgili mevzuat çerçevesinde lisans almış bir ödeme kuruluşu olduğu, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesi gereğince banker kapsamında banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) mükellefi olduğunuz, ödeme hizmeti kapsamında müşteriden yüzde 7 komisyon alıp bu komisyon üzerinden BSMV hesaplanırken bankaların da şirketinizden yüzde 5 komisyon alıp bunun üzerinden BSMV kesintisi yaparak hesaplarınıza intikal ettirdiği belirtilerek muhasebe kayıtlarında ödenecek BSMV'den indirilecek BSMV'nin mahsup edilip edilemeyeceği hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ü) bendinde ödeme kuruluşları, ödeme hizmeti sağlamak ve gerçekleştirmek için bu Kanun kapsamında yetkilendirilmiş tüzel kişi olarak tanımlanmış olup, aynı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise ödeme hizmetleri alanında faaliyette bulunmak isteyen ödeme kuruluşlarının Bankadan (TCMB) izin almak kaydıyla faaliyette bulunabileceği hükme bağlanmıştır.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun; 28 inci maddesinde, "Banka ve sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.
Bankerlerin yapmış oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp satmayı, alım satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka muameleleri vergisine tabidir.
90 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini esas iştigal konusu olarak yapanlar bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar. Bir şahsın münhasıran altın alım ve satımı ile uğraşması banker sayılmasını gerektirmez." hükmü yer almakta olup, Kanunun mükellefi belirleyen 30 uncu maddesinde, BSMV'yi banka ve bankerlerle sigorta şirketlerinin ödeyeceği; 31 inci maddesinde ise bu verginin matrahının 28 inci maddede yazılı paraların tutarı olduğu hükme bağlanmıştır.
Konuya ilişkin olarak 91 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliğinin 5 inci maddesinde;
"(1) 6493 sayılı Kanun uyarınca esas itibariyle BDDK tarafından verilen izin çerçevesinde ve bu Kurum denetimine tabi olarak gerçekleştirilen ödeme hizmetleri, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen banka muamele ve hizmetlerinden olduğundan, bu işlemleri anılan maddenin üçüncü fıkrasına göre esas iştigal konusu olarak yapan elektronik para ve ödeme kuruluşlarının banker kapsamında BSMV mükellefiyeti doğar.
(2) Elektronik para ve ödeme kuruluşları tarafından ödeme hizmeti kullanıcısına verilen hizmet nedeniyle tahsil edilen komisyon, ücret vb. tutarların tamamının vergilendirilmesi esastır. Komisyon tutarının bir kısmının yurt dışında veya yurt içinde yerleşik bir kuruluşa aktarılmasının BSMV matrahına etkisi bulunmaz.
(3) Ödeme hizmetlerinde, elektronik para ve ödeme kuruluşları tarafından diğer mükelleflere işlemle doğrudan bağlantılı olarak hesaplanıp işlem başına aktarılan bir komisyon tutarı bulunması halinde bu tutar lehe alınan paranın hesabında işlem maliyeti olarak dikkate alınabilir. Ancak işlem anında ortaya çıkmayan veya işlem anında ortaya çıkmakla birlikte tutarı net bir şekilde hesaplanamayan maliyet unsurları lehe alınan paranın hesabında dikkate alınmaz."
açıklamaları yer almaktadır.
Öte yandan, anılan Tebliğin "Ödeme Hizmetlerinin Vergilendirilmesi" başlıklı üçüncü bölümünde çeşitli ödeme hizmetlerinin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalara ve örnek uygulamalara yer verilmiştir.
Buna göre, şirketinizce verilen ödeme hizmetinde BSMV matrahı, söz konusu hizmet dolayısıyla alınan komisyon tutarından, işlem anında ortaya çıkan ve tutarı net bir şekilde hesaplanabilen maliyet unsurlarının (bankaya aktarılan komisyon tutarının) düşülmesi suretiyle kendi lehinize kalan komisyon tutarı olup, bu tutar üzerinden BSMV hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda, bankanın da kendi lehine aldığı komisyon tutarı üzerinden BSMV hesaplaması gerektiği tabidir.
Bununla birlikte, mevcut BSMV mevzuatında mükelleflerin üzerlerine yansıtılan BSMV tutarlarının hesapladıkları BSMV tutarlarından indirilebileceğine ilişkin düzenleme bulunmadığından, şirketinizce verilen ödeme hizmetleri dolayısıyla lehe alınan komisyonlar üzerinden şirketiniz tarafından hesaplanan BSMV tutarından, bankaların kendi lehine aldığı komisyon tutarları üzerinden hesaplayıp şirketinize yansıttığı BSMV tutarlarının mahsup edilmesi mümkün değildir.
Bilgi edilmesini rica ederim.